คดีมรดกและผู้จัดการมรดก
ลำดับทายาท พินัยกรรม ผู้จัดการมรดก และอายุความ 1 ปีที่ทำให้ทายาทจำนวนมากเสียสิทธิโดยไม่รู้ตัว
เมื่อเจ้ามรดกจากไป ทรัพย์สินทั้งหมดตกทอดแก่ทายาททันทีตามกฎหมาย แต่การจะจัดการทรัพย์ได้จริง เช่น โอนที่ดิน ถอนเงินธนาคาร แทบทุกกรณีต้องมีคำสั่งศาลตั้งผู้จัดการมรดกก่อน
เราดูแลทั้งการร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก คัดค้านผู้จัดการที่ไม่สุจริต ฟ้องแบ่งมรดก และข้อพิพาทเรื่องพินัยกรรม
ข้อพิพาทนี้คืออะไร และมักเกิดจากอะไร
ข้อพิพาทการแบ่งทรัพย์มรดก การตั้งหรือถอนผู้จัดการมรดก และการโต้แย้งพินัยกรรม มักเกิดจากเจ้ามรดกไม่ได้ทำพินัยกรรมไว้ ทายาทมีหลายสาย หรือทายาทบางคนครอบครองทรัพย์มรดกแล้วไม่ยอมแบ่ง
เอกสารและพยานหลักฐานเบื้องต้นที่ควรเตรียม
- ใบมรณบัตรของเจ้ามรดก
- เอกสารแสดงความเป็นทายาท เช่น ทะเบียนบ้าน สูติบัตร
- พินัยกรรม (ถ้ามี) ทุกฉบับ
- โฉนด บัญชีเงินฝาก ทะเบียนรถ และทรัพย์สินอื่นของเจ้ามรดก
- บัญชีเครือญาติ (ผังทายาท)
เราช่วยอะไรคุณได้
เกร็ดกฎหมายที่ควรรู้
ทายาทโดยธรรมมี 6 ลำดับ: ผู้สืบสันดาน, บิดามารดา, พี่น้องร่วมบิดามารดา, พี่น้องร่วมแต่บิดาหรือมารดา, ปู่ย่าตายาย, ลุงป้าน้าอา โดยคู่สมรสที่ยังมีชีวิตเป็นทายาทโดยธรรมด้วยและได้ส่วนแบ่งตามมาตรา 1635
ตราบใดที่มีทายาทลำดับก่อนยังมีชีวิต ทายาทลำดับถัดไปไม่มีสิทธิรับมรดก เว้นแต่บิดามารดาซึ่งได้ส่วนเสมือนทายาทชั้นบุตร
ทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียร้องขอให้ศาลตั้งผู้จัดการมรดกได้ เมื่อทายาทไม่อาจจัดการหรือแบ่งมรดกกันได้ หรือมีเหตุขัดข้องอื่น
พินัยกรรมทำได้ 5 แบบ: แบบธรรมดา (พยาน 2 คน), เขียนเองทั้งฉบับ, เอกสารฝ่ายเมือง, เอกสารลับ, และวาจาในพฤติการณ์พิเศษ ผิดแบบย่อมเป็นโมฆะ (มาตรา 1705)
ผู้เขียนพินัยกรรมและพยานในพินัยกรรม รวมทั้งคู่สมรสของบุคคลเหล่านั้น จะเป็นผู้รับทรัพย์ตามพินัยกรรมนั้นไม่ได้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1584/2546 ผู้จัดการมรดกจะยกอายุความมรดกหนึ่งปีตาม ป.พ.พ. มาตรา 1754 ขึ้นต่อสู้ทายาทไม่ได้ เพราะกฎหมายบัญญัติเรื่องความรับผิดของผู้จัดการมรดกต่อทายาทไว้เป็นการเฉพาะแล้วตามมาตรา 1733 วรรคสอง ซึ่งมีอายุความห้าปีนับแต่การจัดการมรดกสิ้นสุดลง
อายุความและกำหนดเวลาที่ห้ามพลาด
- 1 ปีคดีมรดก นับแต่เจ้ามรดกตาย หรือนับแต่ทายาทรู้ถึงความตาย (มาตรา 1754)
- 10 ปีเพดานสูงสุด พ้น 10 ปีนับแต่เจ้ามรดกตาย ฟ้องคดีมรดกไม่ได้ทุกกรณี
- 5 ปีฟ้องผู้จัดการมรดกเกี่ยวกับการจัดการ นับแต่การจัดการสิ้นสุด
ข้อมูลข้างต้นเป็นการสรุปหลักกฎหมายโดยย่อเพื่อความรู้ทั่วไป มิใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะกรณี ตัวบทกฎหมายอาจมีการแก้ไขเพิ่มเติม และการปรับใช้ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงแต่ละเรื่อง โปรดตรวจสอบกฎหมายฉบับปัจจุบันหรือปรึกษาทนายความก่อนดำเนินการใด ๆ