คดีแรงงานและเลิกจ้าง
ค่าชดเชยตามอายุงาน การบอกกล่าวล่วงหน้า และเส้นแบ่ง ‘เลิกจ้างไม่เป็นธรรม’ สิทธิที่ทั้งลูกจ้างและนายจ้างต้องรู้เท่ากัน
การเลิกจ้างหนึ่งครั้งมีเงินอย่างน้อยสามก้อนที่ต้องคิด: ค่าชดเชยตามอายุงาน สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าเสียหายจากการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม แต่ละก้อนมีหลักเกณฑ์และข้อยกเว้นของตัวเอง
เราดูแลทั้งลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้าง และนายจ้างที่ต้องเลิกจ้างให้ถูกกฎหมายโดยไม่สร้างคดีย้อนกลับ
ข้อพิพาทนี้คืออะไร และมักเกิดจากอะไร
ข้อพิพาทระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างจากการเลิกจ้าง ไม่จ่ายค่าจ้างหรือค่าชดเชย หรือบีบให้ลาออก มักเกิดจากการปรับโครงสร้างองค์กร ผลงานหรือวินัยที่ประเมินต่างกัน หรือความเข้าใจสิทธิตามกฎหมายที่คลาดเคลื่อนของทั้งสองฝ่าย
เอกสารและพยานหลักฐานเบื้องต้นที่ควรเตรียม
- สัญญาจ้างและข้อบังคับการทำงาน
- สลิปเงินเดือนย้อนหลังและหลักฐานการจ่ายค่าจ้าง
- หนังสือเลิกจ้าง หนังสือเตือน หรือใบลาออก
- แชทคำสั่งงานและการประเมินผลงาน
- หลักฐานอายุงานและตำแหน่งล่าสุด
เราช่วยอะไรคุณได้
เกร็ดกฎหมายที่ควรรู้
ค่าชดเชยขั้นต่ำตามอายุงาน: ครบ 120 วัน = 30 วัน, ครบ 1 ปี = 90 วัน, ครบ 3 ปี = 180 วัน, ครบ 6 ปี = 240 วัน, ครบ 10 ปี = 300 วัน, ครบ 20 ปีขึ้นไป = 400 วันของค่าจ้างอัตราสุดท้าย
ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยเมื่อลูกจ้างทุจริตต่อหน้าที่ จงใจทำให้นายจ้างเสียหาย ประมาทเลินเล่อร้ายแรง ฝ่าฝืนระเบียบร้ายแรงหรือซ้ำคำเตือน ละทิ้งหน้าที่ 3 วันทำงานติดต่อกัน หรือต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก และต้องระบุเหตุไว้ในหนังสือเลิกจ้าง มิฉะนั้นยกขึ้นอ้างภายหลังไม่ได้
สัญญาจ้างไม่มีกำหนดเวลา ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นหนังสืออย่างน้อยหนึ่งงวดการจ่ายค่าจ้าง หรือจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าว
เลิกจ้างไม่เป็นธรรม ศาลมีอำนาจสั่งให้รับลูกจ้างกลับเข้าทำงาน หรือกำหนดค่าเสียหายโดยคำนึงถึงอายุ อายุงาน ความเดือดร้อน และมูลเหตุแห่งการเลิกจ้าง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1538/2558 แม้ศาลแรงงานจะฟังข้อเท็จจริงว่าลูกจ้างจงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหายจริง แต่เมื่อนายจ้างไม่ได้ระบุข้อเท็จจริงนั้นไว้ในหนังสือเลิกจ้างและไม่ได้แจ้งในขณะเลิกจ้าง ก็ยกเหตุนั้นขึ้นอ้างเพื่อไม่จ่ายค่าชดเชยในภายหลังไม่ได้ ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 119 วรรคท้าย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8417/2551 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ไม่ได้ใช้คำว่าโดยทุจริตอย่างที่บัญญัติไว้ใน ป.อ. มาตรา 1 (1) คำว่าทุจริตตามมาตรา 119 (1) จึงต้องใช้ความหมายตามพจนานุกรมว่าความประพฤติชั่ว โกง ไม่ซื่อตรง ซึ่งกว้างกว่าความหมายทางอาญา
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2347/2543 การที่นายจ้างขาดสภาพคล่องทางการเงินและไม่มีผู้ร่วมลงทุนใหม่ เป็นเหตุอันสมควร ไม่เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม แต่ก็ไม่ใช่เหตุตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 119 จึงไม่ทำให้นายจ้างพ้นหน้าที่จ่ายค่าชดเชยและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า
อายุความและกำหนดเวลาที่ห้ามพลาด
- 2 ปีเรียกค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าชดเชย และเงินตามสัญญาจ้าง
- 30 วันฟ้องเพิกถอนคำสั่งพนักงานตรวจแรงงาน นับแต่ทราบคำสั่ง (มาตรา 125)
- 10 ปีค่าเสียหายจากเลิกจ้างไม่เป็นธรรม (สิทธิเรียกร้องตามกฎหมายทั่วไป)
ข้อมูลข้างต้นเป็นการสรุปหลักกฎหมายโดยย่อเพื่อความรู้ทั่วไป มิใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะกรณี ตัวบทกฎหมายอาจมีการแก้ไขเพิ่มเติม และการปรับใช้ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงแต่ละเรื่อง โปรดตรวจสอบกฎหมายฉบับปัจจุบันหรือปรึกษาทนายความก่อนดำเนินการใด ๆ